Expériences de traduction ...
Blog de Michel Politis, Professeur au Département de Langues Étrangères, de Traduction et d'Interprétation de l'Université ionienne (Corfou - Grèce)

Τρίτη, 30 Αυγούστου 2011

Finland upgrading training for interpreters in “rare languages”


Story flagged by RominaZ
A shortage of qualified interpreters for rare languages has occasionally led to awkward and sometimes bizarre situations at doctors’ offices, the police, and at the Finnish Immigration Service, when friends or family members have had to fill in.
Tatjana Andrejev, the director of the Helsinki Region Community Interpreting Centre, says that in one case, a parent, whose child served as interpreter at a doctor’s office, was led to believe that he or she was dying of cancer, because the child had not understood that the tumour that was found was benign.
“The child heard only the frightening word “tumour”. Sometimes it can take hours to clear up mistakes like this.”
The centre has about 400 interpreters of rare languages (rare in the sense that few native Finns speak them) whose job is to help immigrants in their everyday lives in the four cities of the greater Helsinki region. Many more would be needed, and training has been sporadic, at best.
However, now at the Diakonia University of Applied Sciences, training has begun for professional interpreters to help immigrants in their everyday business.
In Helsinki, 27 speakers of rare languages are being taught to interpret between Finnish and Somali, Arabic, the Soran dialect of Kurdish, Persian, and Vietnamese. Another 20 are undergoing such training in Turku.
One of the students, Bakhcha Shaban in Helsinki says that some people are taking advantage of the current shortage of interpreters.
“Private interpreter centres are popping up, and the officials don’t care.”
There are seven municipally run interpreters’ centres. Andrejev estimates that about a third of the interpreters have training in the profession.
The shortage is most acute in the Helsinki region, where the proportion of speakers of foreign languages in the population is expected to be nearly one fifth in 2030.
The new law on immigrant integration also adds to demand for qualified interpreters.
“There is a need for trained interpreters around the country”, says Kristina Stenman of the Ministry of the Interior.

Δευτέρα, 29 Αυγούστου 2011


PETER LANG - International Academic Publishers

are pleased to announce a new book by


Laura Incalcaterra McLoughlin / Marie Biscio / Máire Áine Ní Mhainnín (eds)

Theory and Practice

Oxford, Bern, Berlin, Bruxelles, Frankfurt am Main, New York, Wien, 2011. XIV, 288 pp., num. fig. and tables
New Trends in Translation Studies. Vol. 9
Edited by Jorge Díaz Cintas


pb. ISBN 978-3-0343-0299-9
CHF 56.00 / €(D) 42.80 / €(A) 44.00 / € 40.00 / £ 36.00 / US-$ 59.95
€(D) includes VAT - only valid for Germany  /  €(A) includes VAT - only valid for Austria

Book Synopsis:
An increasing number of contributions have appeared in recent years on the subject of Audiovisual Translation (AVT), particularly in relation to dubbing and subtitling. The broad scope of this branch of Translation Studies is challenging because it brings together diverse disciplines, including film studies, translatology, semiotics, linguistics, applied linguistics, cognitive psychology, technology and ICT.
This volume addresses issues relating to AVT research and didactics. The first section is dedicated to theoretical aspects in order to stimulate further debate and encourage progress in research-informed teaching. The second section focuses on a less developed area of research in the field of AVT: its potential use in foreign language pedagogy.
This collection of articles is intended to create a discourse on new directions in AVT and foreign language learning. The book begins with reflections on wider methodological issues, advances to a proposed model of analysis for colloquial speech, touches on more ‘niche’ aspects of AVT (e.g. surtitling), progresses to didactic applications in foreign language pedagogy and learning at both linguistic and cultural levels, and concludes with a practical proposal for the use of AVT in foreign language classes. An interview with a professional subtitler draws the volume to a close.

Łukasz Bogucki: The Application of Action Research to Audiovisual Translation – Lupe Romero: When Orality Is Less Pre-fabricated: An Analytical Model for the Study of Colloquial Conversation in Audiovisual Translation – Maria Freddi/Silvia Luraghi:  Titling for the Opera House: A Test Case for Universals of Translation? – Eduard Bartoll: The Surtitling in Catalan of Classic Foreign Theatre Plays – Claudia Borghetti: Intercultural Learning through Subtitling: The Cultural Studies Approach – Marcella De Marco: Bringing Gender into the Subtitling Classroom – Eithne O’Connell: Formal and Casual Language Learning: What Subtitles Have to Offer Minority Languages like Irish – Elisa Perego/Elisa Ghia: Subtitle Consumption according to Eye Tracking Data: An Acquisitional Perspective – Noa Talaván Zanón: A Quasi-experimental Research Project on Subtitling and Foreign Language Acquisition – Stavroula Sokoli/Patrick Zabalbeascoa/Maria Fountana: Subtitling Activities for Foreign Language Learning: What Learners and Teachers Think – Laura Incalcaterra McLoughlin/Jennifer Lertola: Learn through Subtitling: Subtitling as an Aid to Language Learning – Carlo Eugeni: A Professional’s Perspective.

About the Editors:
Laura Incalcaterra McLoughlin teaches translation, interpreting and language (Italian) at the National University of Ireland, Galway. She has published extensively on foreign language acquisition and use of subtitling in foreign language teaching and learning, especially at an advanced level.
Marie Biscio is a research student in Italian and French studies at the National University of Ireland, Galway. She has worked as a research assistant on subtitling and didactics. Her research interests include audiovisual translation, particularly interlingual subtitling and multilingual subtitling.
Máire Áine Ní Mhainnín teaches French language and literature at the National University of Ireland, Galway. She has published on French literature.

You can order this book online. Please click on the link below:

Direct order:

Or you may send your order to:

International Academic Publishers
Moosstrasse 1
P.O. Box 350
CH-2542 Pieterlen

Tel             +41 (0)32 376 17 17      
Fax +41 (0)32 376 17 27



Διεθνές συνέδριο: Translation, Texts, Media / Traduction, textes, médias

25th Conference of the Canadian Association for Translation Studies ( CATS)
XXVe Congrès de l’Association canadienne de traductologie (ACT)
Wilfrid Laurier University and University of Waterloo, Waterloo, Ontario
Dates: May 30 to June 1, 2012
Program Chair: Christine York

If we take as a starting point the definition of “text” given by Rastier (2001)—“a text is an empirically attested linguistic suite, produced within a specific set of social practices, and affixed to some form of support”—we can consider ways in which that definition has been expanded in recent years: in the semiotic sense, to encompass any assemblage of signs that exists in any medium, so that images, audio recordings, etc. are also texts; and in the hypertextual sense, to include non-stable and non-sequential entities like video games and the “iconotexts” characteristic of the Internet, in which writing, images and sounds all share the same space (Gervais 2008).

How has translation studies engaged with an expanded definition of text, and accordingly, of the terms “source text” and “target text”? How has the discipline evolved given the increasingly ubiquitous presence of screens of all kinds in our lives? The Canadian Association for Translation Studies invites proposals for papers that deal with the challenges of translating texts that are non-written (oral literature in ethnography, museum translation), non-verbal (intersemiotic translation), non-linear (video and online games) and multi-channel (audiovisual translation, multimedia translation).

Gervais, Bertrand (2008). “Is There a Text on This Screen? Reading in an Era of Hypertextuality,” in A Companion to Digital Literary Studies, ed. Susan Schreibman and Ray Siemens. Oxford: Blackwell Publishing.
Rastier, François (2001). Arts et sciences du texte. Paris: Presses Universitaires de France.

We welcome both theoretical and practical papers on a wide range of topics, including but not limited to the following themes:
1. Translation of a polysemiotic or multi-channel source text
Traditional modes of audiovisual translation (subtitling, dubbing, voice-over);
New modes of audiovisual translation (opera and theatre surtitling, real-time subtitling);
Media accessibility (captioning for the hearing impaired, audiodescription for the visually impaired, sign language interpretation).

2. Translation of a digital or online source text
Translation of e-literature, hypertext, Web-based literary experimentation;
Translation of video and online games;
Fansubbing, fan translation of video games and comics, crowdsourced translation of Web sites.

3. Situations in which the source text must be interpreted or constructed for translation to occur
Recording and translating oral texts in ethnography;
Cultural translation, translation in museum practices;
Intersemiotic translation between different types of media;
Pseudotranslations (in which texts are passed off as translations without a corresponding source text having existed).

Paper presentations should not exceed 20 minutes in length. Abstracts must be submitted electronically, as either .DOC or .RTF files. Please submit two abstracts: the first (to be included in the program) should be approximately 300 words, and the second (to be included in the grant application) should be no more than 150 words. Both abstracts should be sent to Christine York at cyork@alcor.concordia.ca no later than September 15, 2011.

Please include the following information with your abstracts:
You may consult the CATS website for further details: http://www.uottawa.ca/associations/act-cats

Traduction, textes, médias / Translation, Texts, Media
XXVe Congrès de l’Association canadienne de traductologie (ACT)
Université Wilfrid Laurier et Université de Waterloo, Ontario
Du 30 mai au 1 juin 2012
Responsable de programme : Christine York

À partir de la définition selon laquelle « un texte est une suite linguistique empirique attestée, produite dans une pratique sociale déterminée, et fixée sur un support quelconque » (Rastier 2001), on peut considérer les nouveaux sens que le texte a reçus ces dernières années. Pris dans son acception sémiotique, le texte englobe tout assemblage de signes dans un médium quelconque, de sorte qu’une image ou un enregistrement audio par exemple soient aussi des textes. Dans son sens hypertextuel, le texte comprend tout objet instable et non séquentiel, tel que le jeu vidéo et l’« iconotexte » caractéristique du Web, où l’écrit, l’image et le son partagent un espace (Gervais 2008).

Comment la traductologie a-t-elle pris en considération ce sens élargi du texte et plus particulièrement, du texte source et du texte cible? Comment la discipline a-t-elle évolué au gré de l’omniprésence croissante de l’écran? L’Association canadienne de traductologie sollicite des propositions de communications sur la traduction du texte non écrit (littérature orale en ethnographie, muséologie en tant que traduction), du texte non verbal (traduction intersémiotique), du texte non linéaire (jeu vidéo et en ligne) et du texte multivoie (traduction audiovisuelle et multimédiatique).

GERVAIS, Bertrand (2008). « Is There a Text on This Screen? Reading in an Era of Hypertextuality », dans . S. Schreibman et R. Siemens, dir., A Companion to Digital Literary Studies. Oxford, Blackwell Publishing.
RASTIER, François (2001). Arts et sciences du texte. Paris, Presses Universitaires de France.

Nous sollicitons des présentations de nature théorique ainsi que des études de cas sur un ensemble de thèmes variés, dont voici une liste non exhaustive :

1. Traduction d’un texte polysémiotique ou multivoie
-Modes traditionnels de traduction audiovisuelle (sous-titrage, doublage, voix hors-champ);
-Nouveaux modes de traduction audiovisuelle (surtitrage d’opéras et de pièces de théâtre, sous-titrage en temps réel);
-Accessibilité médiatique (sous-titrage pour sourds et malentendants, audiodescription pour les personnes ayant une déficience visuelle, interprétation gestuelle).

2. Traduction d’un texte numérique ou en ligne
-Traduction de la cyberlittérature, de l’hypertexte et de textes expérimentaux sur le Web;
-Traduction de jeux vidéo et en ligne;
-Sous-titrage sauvage, traduction de jeux vidéo ou de mangas par les amateurs et traduction de sites Web externalisée à grande échelle.

3. Interprétation ou construction d’un texte source en vue de sa traduction
-Enregistrement et traduction de textes oraux en ethnographie;
-Traduction culturelle, traduction dans les pratiques muséologiques;
-Traduction intersémiotique ou intermédiatique;
-Pseudotraduction (prétendue traduction d’un texte source inexistant).
Les communications devront se limiter à 20 minutes. Veuillez nous faire parvenir par courrier électronique deux résumés en format .DOC ou .RTF. Le premier résumé (qui sera inclus dans le programme) comptera environ 300 mots et le second (inclus dans la demande de subvention) ne devra pas dépasser 150 mots. Ces deux résumés doivent être envoyés à Christine York (cyork@alcor.concordia.ca) au plus tard le 15 septembre 2011.
Nous vous prions de joindre à votre proposition les renseignements suivants :
Pour tout renseignement complémentaire, veuillez consulter la page web de l’Association à l’adresse suivante : http://www.uottawa.ca/associations/act-cats

Κυριακή, 28 Αυγούστου 2011

Η στρατιά E.L. Doctorow, μετάφραση Τίνας Θέου, πτυχιούχου του ΤΞΓΜΔ

Η στρατιά
E.L. Doctorow
Μετάφραση Τίνας Θέου,
πτυχιούχου του ΤΞΓΜΔ
Εκδόσεις Πόλις

Στην καρδιά του σκότους

Της Χρυσας Σπυροπουλου
Καθημερινή 27 Αυγούστου 2011
Ο Ντόκτοροου (1931) είναι ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συγγραφείς. Εγινε γνωστός στη χώρα μας από τα βιβλία του Ragtime, Το βιβλίο του Ντάνιελ, Παγκόσμια Εκθεση και Μπίλυ Μπάθγκεϊτ. Η γραφή του τον εντάσσει στους μεταμοντέρνους, ενώ η προτίμησή του σε ιστορικά γεγονότα δεν κατατάσσει τα μυθιστορήματα στο ιστορικό είδος. Η ιστορία γι’ αυτόν είναι μια αφορμή για να σχολιαστούν χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης και είναι τέτοια η δεξιοτεχνία του, που το παρελθόν συνομιλεί διαρκώς με το παρόν.

Το μυθιστόρημα «Η στρατιά» μας μεταφέρει στους τελευταίους μήνες του αμερικανικού εμφυλίου (1861 - 65), όταν ο στρατηγός της Βόρειας Ομοσπονδίας, Σέρμαν, μαζί με τη στρατιά του, διασχίζει τις πολιτείες της Τζώρτζιας, της Βόρειας και Νότιας Καρολίνας και αντιμετωπίζει τον τακτικό στρατό των Νοτίων, αλλά και τους επαναστάτες τους. Πόλεις ισοπεδώνονται, οικογένειες εγκαταλείπουν τις περιουσίες τους και κατευθύνονται στο άγνωστο με ελάχιστα αγαθά.

Μέσα σ’ αυτό το τοπίο του ολέθρου και του παραλογισμού, παρά ταύτα, παρακολουθεί κανείς ιδιαίτερες στιγμές ανθρωπιάς και αυτοθυσίας, αρετές που συνέβαλαν στην ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη των ενωμένων πια Αμερικανών.

Ο Ντόκτοροου με μαεστρία, σαφήνεια και σφιχτή γραφή «ακτινογραφεί» τον αμερικανικό εμφύλιο, έναν πόλεμο που δεν διαφέρει πολύ από οποιονδήποτε άλλον. Δεν υπάρχουν ούτε ως υπονοούμενα έπαινοι ούτε ψευδαισθήσεις για τους ήρωες, τους «καλούς» και τους «κακούς». Ο Ντόκτοροου είναι μεγάλος συγγραφέας για να πέσει σε μια τέτοια παγίδα. Αυτό που κάνει είναι να ανατέμνει την ανθρώπινη συμπεριφορά. Στο σκηνικό του πολέμου παρουσιάζονται διάφοροι χαρακτήρες, οι οποίοι δοκιμάζονται υπό ακραίες συνθήκες.

Μερικοί απ’ αυτούς παραδίδονται ολοκληρωμένοι. Κρίμα, όμως, που η Εμιλυ Τόμσον, ένας από τους πιο συμπαθείς και συγκροτημένους τύπους, υποχωρεί από τη δράση τόσο σύντομα. Θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί τι καινούργιο έχει να μας πει ο συγγραφέας μετά τα όσα έχουν γραφτεί γι’ αυτόν τον πόλεμο, τόσο από τη Μάργκαρετ Μίτσελ όσο και από τον Αμπρόουζ Μπιρς. Αυτό που επιτυγχάνει ο Ντόκτοροου είναι να συνθέσει μια «αντιεποποιία». Και σ’ αυτήν την πινακοθήκη των ηρώων είναι όλοι εκεί: στρατηγοί, απλοί οπλίτες, η κόρη του δικαστή, η Εμιλυ Τόμσον, η Περλ, το παιδί ενός μεγαλοκτηματία και μιας σκλάβας, ο αφοσιωμένος στην επιστήμη του γιατρός Βρέντε Σαρτόριους.

Υπάρχουν, επίσης, ηρωίδες που συνδυάζουν την εξυπνάδα με τη συναισθηματική ωριμότητα, επιπόλαιοι άντρες, αλλά και παρανοϊκοί τύποι που σπέρνουν τον θάνατο απ’ όπου περνούν μέχρι να τους σταματήσει ένα τυχαίο γεγονός.

Με λιτή γραφή, στην οποία συνυπάρχουν ενιαία οι διάλογοι με την αφήγηση, αποδίδεται η «καρδιά του σκότους». Χαρακτηριστική η γεμάτη ανθρωπιά και στοχαστικότητα επιστολή του στρατηγού Σέρμαν στον αντίπαλό του όταν σκοτώθηκε στη μάχη ο γιος του: «Πόσο αφύσικοι είναι αυτοί οι καιροί όταν, παραβαίνοντας το μεγαλόπρεπο στρατήγημα του Θεού, οι ψυχές των νέων φεύγουν από το σώμα τους πριν από των γέρων».