Expériences de traduction ...
Blog de Michel Politis, Professeur au Département de Langues Étrangères, de Traduction et d'Interprétation de l'Université ionienne (Corfou - Grèce)

Παρασκευή, 25 Φεβρουαρίου 2011

Η Χάρτα του Μεταφραστή (FIT 1963 & 1994)

The Translator's Charter
(approved by the Congress at Dubrovnik in 1963,
and amended in Oslo on July 9, 1994)

The International Federation of Translators


that translation has established itself as a permanent,universal and necessary activity in the world of today; that by making intellectual and material exchanges possible among nations it enriches their life and contributes to a better understanding amongst men;

that in spite of the various circumstances under which it is practised translation must now be recognized as a distinct and autonomous profession; and


to lay down, as a formal document, certain general principles inseparably connected with the profession of translating, particularly for the purpose of

- stressing the social function of translation,

- laying down the rights and duties of translators,

- laying the basis of a translator's code of ethics,

- improving the economic conditions and social climate in which the translator carries out his activity, and

- recommending certain lines of conduct for translators and their professional organizations, and to contribute in this way to the recognition of translation as a distinct and autonomous profession,

announces the text of a charter proposed to serve as guiding principles for the exercise of the profession of translator.

Section I

1. Translation, being an intellectual activity, the object of which is the transfer of literary, scientific and technical texts from one language into another, imposes on those who practise it specific obligations inherent in its very nature.

2. A translation shall always be made on the sole responsibility of the translator, whatever the character of the relationship of contract which binds him/her to the user.

3. The translator shall refuse to give to a text an interpretation of which he/she does not approve, or which would be contrary to the obligations of his/her profession.

4. Every translation shall be faithful and render exactly the idea and form of the original – this fidelity constituting both a moral and legal obligation for the translator.

5. A faithful translation, however, should not be confused with a literal translation, the fidelity of a translation not excluding an adaptation to make the form, the atmosphere and deeper meaning of the work felt in another language and country.

6. The translator shall possess a sound knowledge of the language from which he/she translates and should, in particular, be a master of that into which he/she translates.

7. He/she must likewise have a broad general knowledge and know sufficiently well the subject matter of the translation and refrain from undertaking a translation in a field beyond his competence.

8. The translator shall refrain from any unfair competition in carrying out his profession; in particular, he/she shall strive for equitable remuneration and not accept any fee below that which may be fixed by law and regulations.

9. In general, he/she shall neither seek nor accept work under conditions humiliating to himself/herself or his/her profession.

10. The translator shall respect the legitimate interests of the user by treating as a professional secret any information which may come into his/her possession as a result of the translation entrusted to him/her.

11. Being a "secondary" author, the translator is required to accept special obligations with respect to the author of the original work.

12. He/she must obtain from the author of the original work or from the user authorization to translate a work, and must furthermore respect all other rights vested in the author.  

Section II

13. Every translator shall enjoy all the rights with respect to the translation he/she has made, which the country where he/she exercises his/her activities grants to other intellectual workers.

14. A translation, being a creation of the intellect, shall enjoy the legal protection accorded to such works.

15. The translator is therefore the holder of copyright in his/her translation and consequently has the same privileges as the author of the original work.

16. The translator shall thus enjoy, with respect to his/her translation, all the moral rights of succession conferred by his/her authorship.

17. He/she shall consequently enjoy during his/her lifetime the right to recognition of his/her authorship of the translation, from which it follows, inter alia, that

(a) his/her name shall be mentioned clearly and unambiguously whenever his/her translation is used publicly;

(b) he/she shall be entitled to oppose any distortion, mutilation or other modification of his/her translation;

(c) publishers and other users of his/her translation shall not make changes therein without the translator's prior consent;

(d) he/she shall be entitled to prohibit any improper use of his/her translation and, in general, to resist any attack upon it that is prejudicial to his/her honour or reputation.

18. Furthermore, the exclusive right to authorize the publication, presentation, broadcasting, re-translation, adaptation, modification or other rendering of his/her translation, and, in general, the right to use his/her translation in any form shall remain with the translator.

19. For every public use of his/her translation the translator shall be entitled to remuneration at a rate fixed by contract or law.

Section III

20. The translator must be assured of living conditions enabling him/her to carry out with efficiency and dignity the social task conferred on him/her.

21. The translator shall have a share in the success of his/her work and shall, in particular, be entitled to remuneration proportional to the commercial proceeds from the work he/she has translated.

22. It must be recognized that translation can also arise in the form of commissioned work and acquire as such rights to remuneration independent of commercial profits accruing from the work translated.

23. The translating profession, like other professions, shall enjoy in every country a protection equal to that afforded to other professions in that country, by collective agreements, standard contracts, etc.

24. Translators in every country shall enjoy the advantages granted to intellectual workers, and particularly of all social insurance schemes, such as old-age pensions, health insurance, unemployment benefits and family allowances.

Section IV

25. In common with members of other professions, translators shall enjoy the right to form professional societies or unions.

26. In addition to defending the moral and material interests of translators, these organizations shall have the task of ensuring improvement in standards of translation and of dealing with all other matters concerning translation.

27. They shall exert their influence on public authorities in the preparation and introduction of legal measures and regulations concerning the profession.

28. They shall strive to maintain permanent relations with organizations which are users of translations (publishers' associations, industrial and commercial enterprises, public and private authorities, the Press, etc.) for the purpose of studying and finding solutions to their common problems.

29. In watching over the quality of all works translated in their countries, they shall keep in touch with cultural organizations, societies of authors, national sections of the Pen Club, literary critics, learned societies, universities, and technical and scientific research institutes.

30. They shall be competent to act as arbiters and experts in all disputes arising between translators and users of translations.

31. They shall have the right to give advice on the training and recruitment of translators, and to co-operate with specialized organizations and universities in the pursuit of these aims.

32. They shall endeavour to collect information of interest to the profession from all sources and to place it at the disposal of translators in the form of libraries, files, journals and bulletins, for which purpose they shall establish theoretical and practical information services, and organize seminars and meetings.

Section V

33. Where several groups of translators exist in a country, organized either on a regional basis or into different categories, it will be desirable for these groups to co-ordinate their activities in a central national organization, at the same time preserving their identity.

34. In countries where societies or unions of translators are not yet in existence, it is suggested that translators should join forces to bring about the necessary establishment of such an organization, in accordance with the relevant legal requirements of their country.

35. To ensure the attainment of their aims at world level by common effort, national translators' organizations are called upon to unite in the Fédération internationale des traducteurs (International Federation of Translators [FIT]).

36. Translators shall join their national organizations of their own free will and the same must apply to the societies with respect to their association with the International Federation of Translators.

37. The International Federation of Translators shall defend the material and moral rights of translators at the international level, keep in touch with progress in theoretical and practical matters relating to translation, and endeavour to contribute to the spread of civilization throughout the world.

38. The International Federation of Translators shall attain these objectives by representing translators at the international level, particularly through relations with governmental, non-governmental and supranational organizations, by taking part in meetings likely to be of interest to translators and translation at the international level, by publishing works, and by organizing or arranging for the organization of congresses at which questions concerning translation or translators may be examined.

39. In general the International Federation of Translators shall extend the activities of the societies of every country at the international level, co-ordinate their efforts and define its common policy.

40. The national societies and the International Federation of Translators, their central organization, derive the strength necessary for the pursuit of their professional objectives from the feeling of solidarity existing among translators and from the dignity of translation which contributes to better understanding among nations and to the spread of culture throughout the world.

Πέμπτη, 24 Φεβρουαρίου 2011

Journées VariaTerm (Variation en Terminologie) 14-15 avril 2011

Organisées par l'axe S'caladis de CLLE-ERSS avec la collaboration du CETIM
Salle AR 203 de l'Arche , Université de Toulouse Le Mirail

JEUDI 14 avril
9h 15- 9h30 Présentation

9h30-10h : « Variation terminologique en situation d’interdisciplinarité » Nathalie Dehaut (CLLE-ERSS (U. de Toulouse et CNRS) et CNES, Toulouse)

10h-11h : « L'adjectif relationnel, un indicateur du degré de spécialisation des textes à caractère scientifique?». François Maniez, CRTT, Université de Lyon 2

11h-11h30 pause

11H30-12h : « La variation terminologique en traduction dans le cadre d'un projet de transfert de savoir-faire transnational dans le domaine automobile ». Jorge Amarante, CETIM , Toulouse

12h12h30 : « Variantes terminologiques et variation diachronique : pistes et réflexions » Aurélie Picton (CLLE-ERSS (U. de Toulouse et CNRS) et IUFM, Toulouse)

12h30-14h : Repas

14h-15h15 Séminaire CLLE-ERSS : « La variation terminologique dans le discours européen multilingue »
Rita Temmerman (Erasmushogeschool, Bruxelles)

15h15-15h45 Pause

15h45-16h45 : «Le langage de la dégustation entre standardisation et variation» Micaela Rossi (U. de Gênes)

16h45-17h15 : « Norme et usage : le cas des communications pilotes/contrôleurs » Stéphanie Lopez (CLLE-ERSS (U. de Toulouse et CNRS) et ENAC, Toulouse)

17h15-17h45 : « " Déviances" en terminologie ?» Anne Condamines (CLLE-ERSS, U. de Toulouse et CNRS)

VENDREDI 15 avril

9h-9h30 : « Genre textuel : le cas du mode d'emploi en italien et en espagnol » Chiara Mazza (U. de Pise)

9h30-10h30 : « Une fois encore sur les causes de la variation dénominative » Judit Freixa (IULA, U. Pompeu Fabra, Barcelone)

10h30-11h Pause

11h-12h : « Indétermination, variation et multidimensionnalité terminologiques en chimie organique » Sandrine Péraldi (ISIT, Paris)

12h-12h30 : « Qu'advient-il de la terminologie médicale dans l'interaction patientmédecin?» A. Josselin-Leray, Cécile Fabre Josette Rebeyrolle

12h30-14h: repas

14h-14h30 : « Communication multilingue : variations terminologiques induites par la pratique de la traduction professionnelle » Carmelo Cancio (CETIM, Toulouse)

14h30- 15h30 : « Quelques réflexions sur la question de la variation dans le processus métaphorique » Isabelle Oliveira (Université de la Sorbonne Nouvelle - Paris3 et Institut des sciences cognitives - CNRS, L2C2)

15h30-16h30 : « Qu'est-ce qu'un néologisme juridique? » Sunniva Whittaker (Ecole Nationale des Hautes Etudes Commerciales de Norvège).

L’inscription est gratuite mais obligatoire auprès de Anne Condamines

Τετάρτη, 23 Φεβρουαρίου 2011

Διεθνές συνέδριο Μεταφρασιολογίας και Ορολογίας: Kırıkkale (Τουρκία) 20 και 21 Οκτωβρίου 2011


Date limite: 24 mars 2011

“En Voie de l’Entrée à l’UE. Problèmes de Traduction en Turquie et Moyens de Solution”

L’Union européenne attribue une grande importance à ce que les citoyens soient en communication avec ses établissements et qu’ils accèdent à l’acquis de l’UE par leurs langues d’origine. Dans cet objectif, se trouve au sein de la Commission européenne l’un des plus grands centres de traduction.

La Turquie qui poursuit les négociations d’adhésion à l’UE devrait se conformer à l’acquis de l’UE. De même, cet acquis en question doit être traduit en turc. La traduction de l’acquis de l’UE comprenant 120.000 pages sous divers chapitres est, en voie de l’adhésion à l’UE, l’un des travaux les plus importants à achever par la Turquie. D’autre part, avec l’adhésion de la Turquie à l’UE, le turc deviendrait l’une des langues officielles de l’UE; c’est pourquoi, il est sans conteste qu’on aurait besoin de plusieurs traducteurs compétents dans différents domaines. Tenant compte de tous ces facteurs, soit pour la traduction en turc de l’acquis communautaire soit pour la formation des traducteurs intéressés, les travaux à effectuer en Turquie sont d’une importance primordiale. Lors du processus en question, il est indispensable de mettre en étude les problèmes dus à la traduction, à la formation des traducteurs et à la terminologie ainsi que les procédés de solution.
Dans ce contexte, nous prévoyons organiser un “festin de savoir” dans lequel les académiciens, les hommes de recherche, les enseignants et les auteurs apporteraient de fructueux recours, en théorie et en pratique, notamment aux sujets de la traduction et terminologie concernant l’UE.. Ce premier “festin de savoir” dans lequel on débattera les problèmes de traduction et les procédés de solution en voie de l’entrée de la Turquie à l’UE aura lieu du 20 au 21 octobre 2011, à Kırıkkale/Turquie. L’organisation sera faite par l’UFR de Traduction et d’Interprétariat en français de l’Université de Kırıkkale sous le nom de “Ier Congrès International de Traductologie et de Terminologie”.

Président du Comité d’Organisation

Thèmes possibles de communications :

  • Traduction assistée par ordinateur
  • Travaux sur la terminologie
  • Traduction et culture
  • Travaux sur les traductions orales
  • Traduction littéraire
  • Traduction de la masse média
  • Traductions dans le domaine du Droit
  • Traductions dans le domaine de la médecine
  • Traductions dans le domaine de l'économie
  • Traductions dans le domaine de la diplomatie
  • Traductions dans le domaine des relations internationales
  • Traductions dans les domaines de l'agriculture, de l'environnement et de l'énergie
  • Formation des traducteurs
  • Traductions relatives aux divers domaines

Les communications peuvent être présentées en turc, en français ou en anglais. Les communications présentées seront publiées.

Dates importantes

24 mars 2011 Date limite envoie des propositions
24 juin 2011 Notification d'acceptations ou de refus
15 juillet 2011 Date limite de frais d'inscription
05 septembre 2011 Annonce du programme du congrès
20-21 octobre 2011 Jours du Congrès

Les renseignements détaillés du congrès se trouvent au site suivant: http://www.kku.edu.tr/~cev-ter/fr.htm

Δευτέρα, 21 Φεβρουαρίου 2011

Centre de traduction et de terminologie juridiques (CTTJ) του Πανεπιστημίου του Moncton (Καναδάς)

Le Centre de traduction et de terminologie juridiques (CTTJ) a été créé en 1979 par la Faculté de droit de l’Université de Moncton pour appuyer la mise en œuvre du bilinguisme juridique dans les provinces et territoires canadiens de common law.

Inspiré par l’accomplissement de sa mission auprès des collectivités francophones du Canada, le CTTJ a rapidement pris de l’essor au point de faire maintenant autorité à l’échelle internationale en matière de common law en français.

Il joue aussi un rôle clé au sein du réseau d’organismes voué à la Promotion de l’accès à la justice dans les deux langues officielles (PAJLO), grâce au soutien financier de Justice Canada.

Fort de sa réputation enviable dans le monde juridique, le CTTJ offre des services de traduction, de révision, de rédaction, de consultation et de terminologie à une clientèle variée des secteurs public et privé.
Voir: Juridictionnaire, Recueil des difficultés et des ressources du français juridique (pdf, 2340 pages)
Courrier électronique : cttj@umoncton.ca

UNESCO : Literature & Translation

Στο Κέντρο Ανταλλαγής Πληροφοριών της OΥΝΕΣΚΟ Literature & Translation μπορείτε να βρείτε χρήσιμες πληροφορίες και συνδέσμους για τη Λογοτεχνική Μετάφραση (μεταφραστές, εκδότες, γλωσσικούς πόρους, δικτυακούς τόπους, κά).

Σάββατο, 19 Φεβρουαρίου 2011

Centre National de Ressources Textuelles et Lexicales

Site du CNRS Créé en 2005 par le CNRS, le CNRTL fédère au sein d’un portail unique, un ensemble de ressources linguistiques informatisées et d’outils de traitement de la langue. Le CNRTL intègre le recensement, la documentation (métadonnées), la normalisation, l’archivage, l’enrichissement et la diffusion des ressources.
La pérennité du service et des données est garantie par l’adossement à l’UMR ATILF (CNRS – Nancy Université), le soutien du CNRS ainsi que l’intégration dans le projet d’infrastructure européenne CLARIN.

Portail lexical : un ensemble de ressources et de données

Les lexiques et dictionnaires sont intégrés au sein d’un portail lexical unique qui permet leur consultation croisée ainsi qu’un export dans un format normalisé (LMF, ISO-24613). Projet évolutif, le portail lexical a pour vocation de fédérer, de valoriser et de partager, en priorité avec la communauté scientifique, un ensemble de données issues des travaux de recherche sur les lexiques.


Le CNRTL propose et documente des corpus librement accessibles dont les corpus Frantext libre de droits et DEDE (DEscriptions DEfinies). Progressivement, les données sont converties en TEI et enrichies par des annotations linguistiques. Le CNRTL offre également la possibilité de téléchargement du lexique MORPHALOU (Lexique Morphologique Ouvert du Français) ainsi que l'accès à un ensemble de dictionnaires anciens et modernes.


Le CNRTL réunit et documente des outils logiciels libres d’accès pour le traitement automatique des langues. A terme, ces outils seront rendus compatibles entre eux et avec les lexiques par le développement d’interfaces standardisées.



LINGUISTICA ANTVERPIENSIA, NEW SERIES (11/2012) -Themes in Translation Studies
Journal of translation and interpreting studies published by the Department of Translators and Interpreters of Artesis University College Antwerp

(see also: www.lans-tts.be)

Translation and knowledge mediation 
in medical and health settings

Guest editors: Vicent Montalt (Universitat Jaume I, Spain) & Mark Shuttleworth (Imperial College, UK)

This special issue of Linguistica Antverpiensia NS - Themes in Translation Studies looks at medical knowledge mediation from the perspective of translation in two complementary and overlapping ways: on the one hand, interlingual translation is of critical importance to accomplish knowledge mediation; on the other hand, ‘translation’ can be a rich metaphor to refer to and explain knowledge mediation in medical and health settings. Both the immediate and the metaphorical uses of translation have a lot in common both theoretically and in practice, and this special issue is an invitation to explore those interfaces. Innovations in medical knowledge brought about by research are meant to improve clinical practice and ultimately the lives of patients. The communicative continuum across which medical knowledge is transferred and distributed is wide and complex, ranging from the lab to the mass media. At every stage of that transfer process there are multiple phenomena of recontextualization and reformulation between different knowledge communities with different knowledge backgrounds and needs —researchers, physicians, nurses, patients, students, technicians, managers, journalists, general public, etc.—, both within a given language and between different languages and cultures. The actual roles —as well as the potentialities— of translation and translators in these phenomena of recontextualization and reformulation of medical knowledge are the main focus of this special issue of Linguistica Antverpiensia. For example, in the area of research that involves human experimentation, the needs faced by patients and health professionals motivate research processes, which can give rise to clinical trials, in which informed consents have to be obtained from the individuals participating in the trials. The results of clinical trials are often ‘translated’ into research articles which are eventually published in biomedical research journals. In their turn, these research articles are ‘translated’ into clinical guidelines aiming to assist health professionals in the diagnosis and treatment of patients. These research articles and clinical guides —and many other genres— are also often translated into other languages as well as being adapted into all sorts of texts for patients and the general public in the form of educational and popularizing genres, which in their turn may also be translated interlingually. In a like manner, patient information leaflets (PILs) are summarized and simplified interlingual and intralingual adaptations of longer, more complex documents that are produced, often in a different language, for the development and approval of medicines, such as core data sheets and summaries of product characteristics. A summary of product characteristics of a given medicine usually gives rise to press releases as well as to advertisements addressed to health professionals, patients, and even the general public. These are just a few of the multiple recontextualizations and reformulations that may take place in the two examples mentioned. The problems posed by such processes of intra- and interlingual knowledge mediation are varied —ranging from adaptation of terms to changes of structure to influence of the institutional context—, and involve not just equifunctional translation but also heterofunctional/transgeneric translation.

We invite proposals dealing with one or more of the following possible tracks:

1. Knowledge mediation/translation between researchers and health professionals
2. Knowledge mediation/translation between researchers and patients
3. Knowledge mediation/translation between health professionals and patients
4. Knowledge mediation/translation between researchers and the general public
5. Knowledge mediation/translation between health professionals and the general public
6. Cultural issues in knowledge mediation/translation, such as different ways of conceptualizing health, disease, pain, risk, safety, etc.
7. Medical knowledge mediation/translation at specific moments of history
8. Heterofunctional/transgeneric translation in medical knowledge mediation

Practical information and deadlines

Proposals: abstracts of approximately 500 words, including some relevant bibliography, should be submitted by 1 June 2011
Notification of the acceptance of the proposal: 1 September 2011
Articles: 1 February 2012
Notification of the acceptance of the article & queries: 1 April 2012
Publication: November-December 2012
Languages: English, French, German and Spanish
Contacts: Please send your proposals to 
Vicent Montalt,Universitat Jaume I, Castelló, Spain: montalt@trad.uji.es
Mark Shuttleworth, Imperial College, UK: m.shuttleworth@imperial.ac.uk

Editorial Board
Frank Albert, Géraldine De Visscher (Editorial secretary), Rosario Gennaro, Katrien Lievois, Aline Remael (Chief Editor),Iris Schrijver (Review Editor) Jimmy Ureel, Leona Van Vaerenbergh

Advisory Board
Cecila Alvstad, Philiep Bossier, Louise Brunette, Walter Daelemans, Lieven D'hulst, Jorge Díaz-Cintas, Erik Hertog, Chris Hutchinson, Ilse Logie, Jeremy Munday, Frank Peeters, Erich Prunč, Dirk Van Hulle

Πέμπτη, 17 Φεβρουαρίου 2011


Pour la Quatrième Journée de la Traductologie de plein champ,
Paris, 18 juin 2011

Nicolas Froeliger et Colette Laplace, sur une idée de Richard Ryan

Date limite : le 21 mars 2011

La traduction est une profession, nourrie de paramètres rationnels et objectivables. Mais elle procède aussi (et peut-être plus qu’on ne l’imagine à première vue) d’un état d’esprit, d’un rapport au monde, à la diversité, au texte. Envie, quête, urgence : on traduit parfois parce qu’on a le sentiment que c’est nécessaire, pour nous ou pour autrui. Cet état mental, qui peut s’accompagner d’une hypersensibilité à la critique, n’est pas l’apanage des traducteurs littéraires : nous le démontrerons, tout comme nous nous interrogerons sur les raisons et les paramètres du désir de traduire dans l’ensemble du champ traductionnel. Il n’est pas non plus le lot des seuls traducteurs professionnels, et s’observe au contraire très largement chez tous ceux qui veulent, avec tout l’enthousiasme de l’amateur, partager un texte qui leur tient à cœur.

L’espace de la traduction peut s’en trouver décentré par rapport à l’espace des traducteurs. Mais il ne s’agit pas d’un retour à l’âge préprofessionnel où chacun croyait pouvoir sans vergogne se proclamer auteur de traductions. Le mouvement actuel est porté par les évolutions de la technique et de la société. D’une part, des outils (traduction automatique, ressources terminologiques, logiciels d’aide de toute nature…) naguère réservés aux professionnels sont aujourd’hui accessibles à tous et gratuitement. D’autre part, la culture de la gratuite, justement, tend à redéfinir le concept de propriété qui, de plus en plus, apparaît moins comme un moyen de restreindre l’accès à un bien que d’en permettre la mise à disposition à tous.

Ces problématiques posent d’une façon nouvelle la question de la légitimité des traducteurs et des formations à la traduction : qui peut à bon droit s’intituler traducteur ? Une fois de plus, l’évolution de la réalité nous amène à redéfinir notre utilité professionnelle. Désir de traduire et légitimité du traducteur, donc. Ce sont ces questions que nous comptons explorer lors de la Quatrième Journée de la Traductologie de plein champ . Fidèles à nos principes fondateurs, nous le ferons dans un espace réunissant enseignants, chercheurs, étudiants et praticiens des métiers de la traduction, avec l’ambition réaffirmée d’être à la fois savants, compréhensibles et utiles, en mettant l’accent sur les exemples, le débat et la mise en perspective. Nos travaux, cette année, auront lieu le 18 juin 2010, et seront co-organisés par l’UFR EILA (master professionnel ILTS – Industrie de la langue et traduction spécialisée – et le laboratoire CLILLAC-ARP, Université Paris Diderot) et le CR- Trad (Centre de Recherche en Traductologie) de l’ESIT (Ecole supérieure d’interprètes et de traducteurs – Université Paris 3 – Sorbonne Nouvelle). Ils auront lieu dans les locaux de l’ESIT, au Centre universitaire Dauphine, à Paris, et feront ensuite l’objet d’une publication élargie dans une revue de traductologie.

Les propositions de communication, pour la journée d’étude et/ou pour la publication sont les bienvenues. Elles devront être rédigées en français ou en anglais, compter environ 500 mots et être envoyées sous format Word ou compatible à Nicolas Froeliger (nf@eila.univ-paris-diderot.fr) et Colette Laplace (LaplaceCol@aol.com) au plus tard le 21 mars.

La participation à nos travaux est gratuite, mais nous vous serions reconnaissants de nous informer de votre présence.

Pour plus d’informations :
Contact :
Nicolas Froeliger, nf@eila.univ-paris-diderot.fr
Colette Laplace, LaplaceCol@aol.com

Τετάρτη, 16 Φεβρουαρίου 2011

Poste de maître de conferences profil "TAL, Traduction automatique"

Poste de maître de conferences profil "TAL, Traduction automatique", Strasbourg, fin : 10 mars 2011

Un poste de maître de conférences profil "TAL, Traduction automatique" (n° 1456) sera ouvert à l'université de Strasbourg pour la rentrée 2011.

Section(s) CNU : 27ème et 07ème

Profil enseignement
Le candidat devra être capable d'enseigner en licence et dans le master linguistique, informatique, traduction. Les enseignements proposés en master concernent les outils d'extraction de termes et la création de lexiques bilingues, les techniques d'analyse lexicométrique des corpus, les techniques d'alignement des corpus parallèles. Il sera amené à assurer également des enseignements en informatique dans les autres formations de l'UFR LSHA, notamment les formations transversales (en licence de sciences du langage ou de lettres).

Par ailleurs il est attendu qu'il prenne le plus rapidement possible des responsabilités administratives au niveau du département d'informatique de l'UFR, en particulier des responsabilités d'unités d'enseignement. Il lui faudra à moyen terme s'investir fortement dans la structure d'enseignement et l'encadrement des mémoires et des stages.

Profil recherche
Le sujet de recherche « Linguistique de corpus, TAL et traduction », récemment développé au sein de l'équipe LILPA, regroupe des linguistes  et des informaticiens qui visent à constituer des ressources  linguistiques électroniques et les méthodes d'extraction  d'informations à partir des textes. Nous recherchons un informaticien  spécialisé dans le domaine du TAL pour intégrer un des projets de recherche menés par l'équipe qui portent sur l'extraction  d'information multilingues à partir des corpus parallèles ou
comparables. La maîtrise des techniques d'alignement de corpus  parallèles ainsi que les outils d'extraction d'informations (extracteurs de termes et de relations, extracteurs de lexiques  multilingues) est également demandée.

Laboratoire(s) de rattachement : Linguistique, Langues, Parole, LILPA,
EA 1339 Université de Strasbourg

Informations complémentaires

Enseignement :
Département d'enseignement : Département d'informatique
Lieu(x) d'exercice : le Patio 22 rue Descartes
Nom du directeur de département : François Rousselot

Lieu(x) d'exercice : Linguistique langues parole
Nom du directeur de laboratoire : Catherine Schnedecker
URL du laboratoire : http://lilpa.u-strasbg.fr/accueil.htm

Compétences particulières requises :

Pour les différents partenariats internationaux, un bon niveau en anglais est vivement souhaité.

Personne(s) à contacter pour plus de renseignements :

1. Enseignement : Amalia Todirascu / tél. 03 68 85 66 29/ todiras [ à ] unistra.fr

2. Recherche : Amalia Todirascu / tél. 03 68 85 66 29/
todiras [ à ] unistra.fr , Catherine Schnedecker cschnede [ à ] unistra.fr

Retrouvez toutes les offres sur le site :

Risc (16/02/2011)

Τετάρτη, 9 Φεβρουαρίου 2011

Οδηγία 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010 , σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία


Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 82 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β),

την πρωτοβουλία του Βασιλείου του Βελγίου, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, του Βασιλείου της Ισπανίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Ιταλικής Δημοκρατίας, του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, της Ρουμανίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και του Βασιλείου της Σουηδίας [1],

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία [2],

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Η Ένωση έχει θέσει ως στόχο τη διατήρηση και ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999, ιδίως δε με το σημείο 33, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης δικαστικών αποφάσεων θα πρέπει να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας σε αστικά και ποινικά θέματα εντός της Ένωσης, δεδομένου ότι η ενισχυμένη αμοιβαία αναγνώριση και η αναγκαία προσέγγιση των νομοθεσιών θα διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών και τη δικαστική προστασία των δικαιωμάτων των προσώπων.

(2) Στις 29 Νοεμβρίου 2000, το Συμβούλιο υιοθέτησε, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Τάμπερε, πρόγραμμα μέτρων για την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των ποινικών αποφάσεων
[3]. Στην εισαγωγή του εν λόγω προγράμματος αναφέρεται ότι η αμοιβαία αναγνώριση "πρέπει να επιτρέπει την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και της προστασίας των δικαιωμάτων των προσώπων".

(3) Η υλοποίηση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης αποφάσεων επί ποινικών υποθέσεων προϋποθέτει ότι τα κράτη μέλη διακατέχονται από αμοιβαία εμπιστοσύνη όσον αφορά τα συστήματά τους για την απονομή ποινικής δικαιοσύνης. Ο βαθμός της αμοιβαίας αναγνώρισης εξαρτάται κατά πολύ από μια σειρά παραμέτρων, που περιλαμβάνουν μηχανισμούς προστασίας των δικαιωμάτων των υπόπτων ή των κατηγορουμένων και τον καθορισμό κοινών ελάχιστων προτύπων, αναγκαίων για τη διευκόλυνση της εφαρμογής της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης.

(4) Η αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επί ποινικών υποθέσεων μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνο σε κλίμα εμπιστοσύνης, ώστε, όχι μόνο οι δικαστικές αρχές, αλλά όλοι οι παράγοντες της ποινικής διαδικασίας να θεωρούν τις αποφάσεις των δικαστικών αρχών άλλων κρατών μελών ως ισοδύναμες με τις δικές τους, γεγονός που προϋποθέτει εμπιστοσύνη όχι μόνο στην επάρκεια των κανόνων άλλων κρατών μελών, αλλά και ως προς το ότι οι εν λόγω κανόνες εφαρμόζονται σωστά.

(5) Το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (στο εξής "η ΕΣΔΑ") και το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής "ο Χάρτης") κατοχυρώνουν το δικαίωμα στη χρηστή απονομή δικαιοσύνης. Το άρθρο 48 παράγραφος 2 του Χάρτη διασφαλίζει τον σεβασμό των δικαιωμάτων της υπεράσπισης. Η παρούσα οδηγία σέβεται τα ανωτέρω δικαιώματα και θα πρέπει να εφαρμόζεται αναλόγως.

(6) Μολονότι όλα τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη της ΕΣΔΑ, η παρελθούσα πείρα καταδεικνύει ότι το γεγονός αυτό από μόνο του δεν παρέχει πάντοτε επαρκή βαθμό εμπιστοσύνης στα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης των άλλων κρατών μελών.

(7) Η ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης απαιτεί συνεπέστερη εφαρμογή των δικαιωμάτων και των εγγυήσεων που ορίζονται στο άρθρο 6 της ΕΣΔΑ. Απαιτεί επίσης την περαιτέρω ανάπτυξη στο πλαίσιο της Ένωσης, μέσω της παρούσας οδηγίας και άλλων μέτρων, των ελάχιστων προδιαγραφών που ορίζονται στην ΕΣΔΑ και στον Χάρτη.

(8) Στο άρθρο 82 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται η θέσπιση ελάχιστων κανόνων εφαρμοστέων στα κράτη μέλη, προκειμένου να διευκολυνθεί η αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών, καθώς και η αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις που έχουν διασυνοριακές διαστάσεις. Το άρθρο 82 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο στοιχείο β) αναφέρεται στα "δικαιώματα των προσώπων στην ποινική διαδικασία" ως έναν από τους τομείς στους οποίους δύνανται να θεσπιστούν ελάχιστοι κανόνες.

(9) Οι κοινοί ελάχιστοι κανόνες θα πρέπει να οδηγήσουν στην τόνωση της εμπιστοσύνης στα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης όλων των κρατών μελών και, κατ’ επέκταση, στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της δικαστικής συνεργασίας, σε κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Τέτοιου είδους ελάχιστοι κοινοί κανόνες είναι σκόπιμο να θεσπίζονται στους τομείς της διερμηνείας και της μετάφρασης σε ποινικές διαδικασίες.

(10) Στις 30 Νοεμβρίου 2009, το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα για έναν οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες [4]. Υιοθετώντας μια βαθμιαία προσέγγιση, ο οδικός χάρτης ζητούσε την έγκριση μέτρων όσον αφορά το δικαίωμα σε μετάφραση και διερμηνεία (μέτρο Α), το δικαίωμα στην ενημέρωση για τα δικαιώματα και στην ενημέρωση για τις κατηγορίες (μέτρο Β), το δικαίωμα σε νομικές συμβουλές και το ευεργέτημα πενίας (μέτρο Γ), το δικαίωμα επικοινωνίας με συγγενείς, εργοδότες και προξενικές αρχές (μέτρο Δ) και όσον αφορά ειδικές διασφαλίσεις για ευάλωτους υπόπτους ή κατηγορουμένους (μέτρο Ε).

(11) Στο πρόγραμμα της Στοκχόλμης, που εγκρίθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2009, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για τον οδικό χάρτη και τον κατέστησε μέρος του προγράμματος της Στοκχόλμης (σημείο 2.4). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε τον μη εξαντλητικό χαρακτήρα του οδικού χάρτη, καλώντας την Επιτροπή να εξετάσει περαιτέρω στοιχεία των στοιχειωδών δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων και να εκτιμήσει κατά πόσο άλλα ζητήματα, όπως το τεκμήριο αθωότητας, πρέπει να εξετασθούν, για την προώθηση της βελτίωσης της συνεργασίας στον τομέα αυτό.

(12) Η παρούσα οδηγία σχετίζεται με το μέτρο Α του οδικού χάρτη. Η οδηγία θεσπίζει κοινούς ελάχιστους κανόνες προς εφαρμογή στα πεδία της διερμηνείας και της μετάφρασης σε ποινικές διαδικασίες, ούτως ώστε να ενισχύσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών.

(13) Η παρούσα οδηγία βασίζεται στην πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την έκδοση απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών της 8ης Ιουλίου 2009, καθώς και στην πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την έκδοση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, της 9ης Μαρτίου 2010.

(14) Το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση για τα πρόσωπα που δεν ομιλούν ή κατανοούν τη γλώσσα της διαδικασίας θεσπίζεται στο άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, όπως αυτό έχει ερμηνευθεί με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η παρούσα οδηγία διευκολύνει την εφαρμογή του δικαιώματος αυτού στην πράξη. Προς τον σκοπό αυτόν, ο στόχος της παρούσας οδηγίας είναι να διασφαλίσει το δικαίωμα των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία, ώστε να διαφυλάσσεται το δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη.

(15) Τα δικαιώματα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει επίσης να εφαρμόζονται, ως απαραίτητα συνοδευτικά μέτρα, στην εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης [5], εντός των ορίων που θέτει η παρούσα οδηγία. Τα κράτη μέλη εκτέλεσης θα πρέπει να παρέχουν διερμηνεία και μετάφραση στους ενδιαφερομένους που δεν ομιλούν ή δεν κατανοούν τη γλώσσα της διαδικασίας και να φέρουν τα σχετικά έξοδα.

(16) Σε ορισμένα κράτη μέλη, κάποια αρχή πλην δικαστηρίου με δικαιοδοσία σε ποινικά ζητήματα είναι αρμόδια για την επιβολή κυρώσεων για σχετικά ήσσονος σημασίας αδικήματα. Τούτο μπορεί να συμβαίνει, λόγου χάριν, στην περίπτωση παραβάσεων του κώδικα οδικής κυκλοφορίας που διαπράττονται σε μεγάλη κλίμακα και οι οποίες ενδεχομένως διαπιστώνονται ύστερα από έλεγχο κυκλοφορίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν θα πρέπει να απαιτείται από την αρμόδια αρχή να διασφαλίζει όλα τα δικαιώματα που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία. Όταν η νομοθεσία κράτους μέλους προβλέπει την επιβολή κυρώσεων για ήσσονος σημασίας αδικήματα από τέτοια αρμόδια αρχή και εφόσον υφίσταται δικαίωμα έφεσης ενώπιον ποινικού δικαστηρίου, η παρούσα οδηγία θα πρέπει επομένως να εφαρμόζεται μόνο στη διαδικασία ενώπιον του ποινικού δικαστηρίου.

(17) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει την ύπαρξη δωρεάν και επαρκούς γλωσσικής συνδρομής, η οποία θα επιτρέπει στους υπόπτους ή τους κατηγορουμένους που δεν ομιλούν ή δεν κατανοούν τη γλώσσα διεξαγωγής της ποινικής διαδικασίας να ασκήσουν πλήρως το δικαίωμά τους υπεράσπισης και θα διασφαλίζει τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης.

(18) Η διερμηνεία προς όφελος των υπόπτων ή κατηγορουμένων θα πρέπει να παρέχεται χωρίς καθυστέρηση. Εντούτοις, όποτε μεσολαβεί ορισμένο χρονικό διάστημα προτού η διερμηνεία καταστεί διαθέσιμη, τούτο δεν θα πρέπει να συνιστά παράβαση της υποχρέωσης να διατίθεται διερμηνεία χωρίς καθυστέρηση, εφόσον το χρονικό αυτό διάστημα είναι εύλογο δεδομένων των συνθηκών.

(19) Η επικοινωνία μεταξύ υπόπτων ή κατηγορουμένων και των συνηγόρων τους θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διερμηνείας, σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να είναι σε θέση να εξηγούν στους συνηγόρους τους την εκδοχή τους για τα γεγονότα, να επισημαίνουν οποιουσδήποτε ισχυρισμούς με τους οποίους διαφωνούν και να γνωστοποιούν στους συνηγόρους τους οποιαδήποτε γεγονότα επιθυμούν να προβληθούν προς υπεράσπισή τους.

(20) Για τους σκοπούς της προετοιμασίας της υπεράσπισης, η επικοινωνία μεταξύ υπόπτων ή κατηγορουμένων και των συνηγόρων τους που σχετίζεται άμεσα με υποβολή ερωτήσεων ή ακρόαση στη διάρκεια της διαδικασίας, ή με την κατάθεση έφεσης ή άλλων δικονομικών αιτημάτων, όπως αίτημα για εγγυοδοσία, θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο διερμηνείας, εφόσον τούτο απαιτείται για τη διασφάλιση της διεξαγωγής δίκαιης δίκης.

(21) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν για την ύπαρξη διαδικασίας ή μηχανισμού με σκοπό την εξακρίβωση του κατά πόσον οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι ομιλούν και κατανοούν τη γλώσσα της ποινικής διαδικασίας ή εάν χρειάζονται τη συνδρομή διερμηνέα. Μια τέτοια διαδικασία ή ένας τέτοιος μηχανισμός επιβάλλει στην αρμόδια αρχή να εξακριβώνει με οποιονδήποτε ενδεδειγμένο τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της συνομιλίας με τους εν λόγω υπόπτους ή κατηγορουμένους, κατά πόσον αυτοί ομιλούν και κατανοούν τη γλώσσα της ποινικής διαδικασίας ή χρειάζονται τη συνδρομή διερμηνέα.

(22) Η διερμηνεία και η μετάφραση στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να παρέχεται στη μητρική γλώσσα των υπόπτων ή των κατηγορουμένων ή σε όποια άλλη γλώσσα ομιλούν ή καταλαβαίνουν, ώστε να τους επιτρέπεται να ασκήσουν πλήρως το δικαίωμά τους υπεράσπισης και να διασφαλίζεται ταυτόχρονα η διεξαγωγή δίκαιης δίκης.

(23) Ο σεβασμός του δικαιώματος σε διερμηνεία και μετάφραση που περιέχεται στην παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να υπονομεύει οποιοδήποτε άλλο δικονομικό δικαίωμα προβλέπεται από την εθνική νομοθεσία.

(24) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη δυνατότητα ελέγχου της επάρκειας της διερμηνείας και της μετάφρασης που παρέχεται όταν οι αρμόδιες αρχές έχουν ειδοποιηθεί για ορισμένη υπόθεση.

(25) Οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι ή τα πρόσωπα για τα οποία έχουν κινηθεί οι διαδικασίες εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αντικρούσουν τη διαπίστωση ότι δεν απαιτείται διερμηνεία ή μετάφραση, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο εθνικό δίκαιο. Το δικαίωμα αυτό δεν συνεπάγεται την υποχρέωση των κρατών μελών να προβλέπουν χωριστό μηχανισμό ή διαδικασία καταγγελίας για την αμφισβήτηση τέτοιων αποφάσεων, ούτε θίγει τις προθεσμίες που ισχύουν για την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.

(26) Όταν η ποιότητα της διερμηνείας θεωρείται ανεπαρκής για τη διασφάλιση του δικαιώματος διεξαγωγής δίκαιης δίκης, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να είναι σε θέση να αντικαθιστούν τον διερμηνέα που έχει ορισθεί.

(27) Η μέριμνα για την παροχή φροντίδας σε υπόπτους ή κατηγορουμένους που ευρίσκονται σε δυνητικά ασθενή θέση, ιδίως λόγω σωματικών αναπηριών οι οποίες επηρεάζουν την ικανότητά τους να επικοινωνούν αποτελεσματικά, υποστηρίζει τη χρηστή απονομή δικαιοσύνης. Συνεπώς, οι εισαγγελικές αρχές, οι αρχές επιβολής του νόμου και οι δικαστικές αρχές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα αυτά έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματα που προβλέπει η παρούσα οδηγία, για παράδειγμα, λαμβάνοντας υπόψη κάθε δυνητικό παράγοντα ευπάθειας που θα επηρέαζε την ικανότητά τους να παρακολουθούν τη διαδικασία και να γίνονται κατανοητοί και λαμβάνοντας κατάλληλα μέτρα για τη διασφάλιση της τήρησης των συγκεκριμένων δικαιωμάτων.

(28) Όταν χρησιμοποιείται τηλεδιάσκεψη σε περιπτώσεις διερμηνείας εξ αποστάσεως, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να μπορούν να στηρίζονται στα εργαλεία που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης (π.χ. πληροφορίες για δικαστήρια με εξοπλισμό ή εγχειρίδια για τηλεδιασκέψεις).

(29) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να αξιολογηθεί υπό το φως της κτηθείσας πρακτικής εμπειρίας. Ενδεχομένως, θα πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να βελτιωθούν οι προστατευτικές διατάξεις που θεσπίζει.

(30) Προκειμένου να διασφαλίζεται η διεξαγωγή δίκαιης δίκης, τα ουσιώδη έγγραφα, ή τουλάχιστον τα σχετικά χωρία των εγγράφων αυτών, απαιτείται να μεταφράζονται προς χάριν των υπόπτων ή κατηγορουμένων, σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Ορισμένα έγγραφα θα πρέπει να θεωρούνται πάντοτε ουσιώδη έγγραφα προς τον σκοπό αυτόν και, συνεπώς, να μεταφράζονται, όπως οποιαδήποτε απόφαση συνεπάγεται τη στέρηση της ελευθερίας ενός προσώπου, οποιοδήποτε έγγραφο απαγγελίας κατηγορίας και οποιαδήποτε δικαστική απόφαση. Εναπόκειται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να αποφασίζουν, με δική τους πρωτοβουλία ή ύστερα από αίτημα των υπόπτων ή των κατηγορουμένων ή των συνηγόρων τους, ποια άλλα έγγραφα είναι ουσιώδη για τη διασφάλιση της διεξαγωγής δίκαιης δίκης και, συνεπώς, θα πρέπει επίσης να μεταφράζονται.

(31) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση σε εθνικές βάσεις δεδομένων με καταλόγους νομικών μεταφραστών και διερμηνέων, εφόσον υπάρχουν τέτοιες βάσεις δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη σημασία στον στόχο της παροχής πρόσβασης σε υπάρχουσες βάσεις δεδομένων μέσω της δικτυακής πύλης e-Justice, όπως προβλέπει το πολυετές σχέδιο δράσης 2009-2013 σχετικά με την ευρωπαϊκή ηλεκτρονική δικαιοσύνη, της 27ης Νοεμβρίου 2008 [6].

(32) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να θεσπίζει ελάχιστους κανόνες. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να επεκτείνουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, προκειμένου να παρέχεται υψηλότερο επίπεδο προστασίας και σε περιστάσεις που δεν ρυθμίζει ρητώς η παρούσα οδηγία. Το επίπεδο προστασίας δεν θα πρέπει ποτέ να υπολείπεται των προδιαγραφών που προβλέπει η ΕΣΔΑ ή ο Χάρτης, όπως ερμηνεύονται στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ή του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(33) Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας που αφορούν δικαιώματα αντίστοιχα με εκείνα τα οποία εγγυάται η ΕΣΔΑ ή ο Χάρτης θα πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται σύμφωνα με τα δικαιώματα αυτά, όπως έχουν ερμηνευθεί στη σχετική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(34) Επειδή ο στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η καθιέρωση κοινών ελάχιστων κανόνων, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορεί συνεπώς, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της, να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να θεσπίσει μέτρα κατ’ εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας, όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ίδιου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη του στόχου αυτού.

(35) Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα εν λόγω κράτη μέλη γνωστοποίησαν την επιθυμία τους να συμμετάσχουν στη θέσπιση και την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

(36) Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση της παρούσας οδηγίας και δεν δεσμεύεται από αυτήν, ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,


Άρθρο 1
Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής

1. Η παρούσα οδηγία καθορίζει κανόνες σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία και τη διαδικασία εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης.

2. Το δικαίωμα της παραγράφου 1 ισχύει για πρόσωπα από τη στιγμή κατά την οποία ενημερώνονται από τις αρμόδιες αρχές κράτους μέλους, με επίσημη κοινοποίηση ή με άλλο τρόπο, ότι είναι ύποπτα ή κατηγορούνται για την τέλεση αξιόποινης πράξης έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας, που συνίσταται στον τελικό προσδιορισμό του κατά πόσον έχουν διαπράξει το αδίκημα, συμπεριλαμβανομένων, εφόσον απαιτείται, της καταδίκης και της απόφασης επί ενδεχόμενης προσφυγής.

3. Εφόσον η νομοθεσία κράτους μέλους προβλέπει την επιβολή κυρώσεων για ήσσονος σημασίας αδικήματα από αρχή πλην δικαστηρίου με δικαιοδοσία σε ποινικά ζητήματα και εφόσον οι κυρώσεις αυτές μπορούν να προσβληθούν ενώπιον τέτοιου δικαστηρίου, η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται μόνο στη διαδικασία ενώπιον τέτοιου δικαστηρίου κατόπιν τέτοιας προσφυγής.

4. Η παρούσα οδηγία δεν επηρεάζει την εθνική νομοθεσία που αφορά την παρουσία συνηγόρου στη διάρκεια όλων των σταδίων της ποινικής διαδικασίας, ούτε και την εθνική νομοθεσία που αφορά το δικαίωμα πρόσβασης των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε έγγραφα στη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας.

Άρθρο 2
Δικαίωμα σε διερμηνεία

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε στους υπόπτους ή κατηγορουμένους που δεν ομιλούν ή δεν κατανοούν τη γλώσσα της ποινικής διαδικασίας να παρέχεται χωρίς καθυστέρηση διερμηνεία κατά τη διεξαγωγή της ποινικής διαδικασίας ενώπιον ανακριτικών και δικαστικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων των αστυνομικών ανακρίσεων, όλων των ακροαματικών διαδικασιών ενώπιον δικαστηρίου και τυχόν αναγκαίων ενδιάμεσων ακροάσεων.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, εφόσον τούτο είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση της διεξαγωγής δίκαιης δίκης, διατίθεται διερμηνεία για την επικοινωνία μεταξύ των υπόπτων ή κατηγορουμένων και των συνηγόρων τους, όταν αυτή σχετίζεται άμεσα με ανακρίσεις ή ακροάσεις στη διάρκεια της διαδικασίας ή με την άσκηση προσφυγής ή την υποβολή άλλων δικονομικών αιτημάτων.

3. Το δικαίωμα σε διερμηνεία κατά τις παραγράφους 1 και 2 περιλαμβάνει προσήκουσα συνδρομή σε άτομα με πρόβλημα ακοής ή ομιλίας.

4. Τα κράτη μέλη μεριμνούν για την ύπαρξη διαδικασίας ή μηχανισμού με σκοπό την εξακρίβωση του κατά πόσον οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι ομιλούν και κατανοούν τη γλώσσα της ποινικής διαδικασίας και εάν χρειάζονται τη συνδρομή διερμηνέα.

5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο εθνικό δίκαιο, οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι να έχουν το δικαίωμα να αντικρούσουν απόφαση σύμφωνα με την οποία δεν χρειάζονται διερμηνεία και, όταν έχει παρασχεθεί διερμηνεία, να έχουν τη δυνατότητα να διαμαρτυρηθούν ότι η ποιότητα της διερμηνείας δεν είναι επαρκής προκειμένου να διασφαλιστεί η διεξαγωγή δίκαιης δίκης.

6. Εφόσον απαιτείται, μπορεί να γίνεται χρήση τεχνολογίας επικοινωνιών όπως η τηλεδιάσκεψη, το τηλέφωνο ή το διαδίκτυο, εκτός αν η προσωπική παρουσία του διερμηνέα είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της διεξαγωγής δίκαιης δίκης.

7. Κατά τη διαδικασία εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, το κράτος μέλος εκτέλεσης μεριμνά ώστε οι αρμόδιες αρχές του να παρέχουν στα πρόσωπα που υπόκεινται στη σχετική διαδικασία και τα οποία δεν ομιλούν ή δεν κατανοούν τη γλώσσα της διαδικασίας διερμηνεία σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

8. Η διερμηνεία που παρέχεται σύμφωνα με το παρόν άρθρο έχει επαρκή ποιότητα ώστε να διασφαλίζεται η διεξαγωγή δίκαιης δίκης, ιδίως διασφαλίζοντας ότι οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι γνωρίζουν το περιεχόμενο της εναντίον τους δικογραφίας και είναι σε θέση να ασκήσουν το δικαίωμα υπεράσπισής τους.

Άρθρο 3
Δικαίωμα μετάφρασης ουσιωδών εγγράφων

1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν, ώστε στους υπόπτους ή στους κατηγορουμένους που δεν κατανοούν τη γλώσσα της σχετικής ποινικής διαδικασίας να παρέχεται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος γραπτή μετάφραση όλων των εγγράφων που είναι ουσιώδη, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι είναι σε θέση να ασκήσουν το δικαίωμα υπεράσπισής τους και προκειμένου να διασφαλιστεί η διεξαγωγή δίκαιης δίκης.

2. Τα ουσιώδη έγγραφα περιλαμβάνουν οποιαδήποτε απόφαση συνεπάγεται τη στέρηση της ελευθερίας ενός προσώπου, οποιοδήποτε το έγγραφο απαγγελίας κατηγορίας και οποιαδήποτε δικαστική απόφαση.

3. Οι αρμόδιες αρχές αποφασίζουν, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, εάν κάποιο άλλο έγγραφο είναι ουσιώδες. Οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι ή οι συνήγοροί τους δύνανται να υποβάλουν αιτιολογημένο αίτημα προς τον σκοπό αυτό.

4. Δεν υφίσταται απαίτηση μετάφρασης χωρίων ουσιωδών εγγράφων τα οποία δεν συμβάλλουν στην κατανόηση, εκ μέρους των υπόπτων ή των κατηγορουμένων, του περιεχομένου της εναντίον τους δικογραφίας.

5. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο εθνικό δίκαιο, οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι να έχουν το δικαίωμα να αντικρούσουν απόφαση σύμφωνα με την οποία δεν χρειάζεται η μετάφραση εγγράφων ή χωρίων εγγράφων και, όταν έχει παρασχεθεί μετάφραση, να έχουν τη δυνατότητα να διαμαρτυρηθούν ότι η ποιότητα της μετάφρασης δεν είναι επαρκής, προκειμένου να διασφαλιστεί η διεξαγωγή δίκαιης δίκης.

6. Κατά τη διαδικασία εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης το κράτος μέλος εκτέλεσης μεριμνά ώστε οι αρμόδιες αρχές του να παρέχουν, σε κάθε πρόσωπο που υπόκειται στη σχετική διαδικασία και το οποίο δεν κατανοεί τη γλώσσα στην οποία έχει συνταχθεί το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης ή στην οποία έχει μεταφρασθεί από το κράτος μέλος που το εξέδωσε, γραπτή μετάφραση του εν λόγω εγγράφου.

7. Κατ’ εξαίρεση από τους γενικούς κανόνες των παραγράφων 1, 2, 3 και 6, η έγγραφη μετάφραση μπορεί να αντικατασταθεί από προφορική μετάφραση ή προφορική σύνοψη ουσιωδών εγγράφων, υπό τον όρο ότι αυτή η προφορική μετάφραση ή προφορική σύνοψη δεν επηρεάζει τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης.

8. Κάθε παραίτηση από το δικαίωμα μετάφρασης εγγράφων που αναφέρονται στο παρόν άρθρο πρέπει να έχει ως προϋπόθεση ότι οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι έχουν προηγουμένως συμβουλευθεί συνήγορο ή έχουν με άλλο τρόπο λάβει πλήρη γνώση των συνεπειών τέτοιας παραίτησης, καθώς επίσης ότι η παραίτηση αυτή ήταν αναμφισβήτητη και οικειοθελής.

9. Η μετάφραση που διατίθεται δυνάμει του παρόντος άρθρου πρέπει να έχει επαρκή ποιότητα ώστε να διασφαλίζεται η διεξαγωγή δίκαιης δίκης, ιδίως διασφαλίζοντας ότι οι ύποπτοι ή οι κατηγορούμενοι γνωρίζουν το περιεχόμενο της εναντίον τους δικογραφίας και είναι σε θέση να ασκήσουν το δικαίωμα υπεράσπισής τους.

Άρθρο 4
Έξοδα διερμηνείας και μετάφρασης

Τα κράτη μέλη καλύπτουν τα έξοδα διερμηνείας και μετάφρασης που προκύπτουν από την εφαρμογή των άρθρων 2 και 3, ανεξάρτητα από την έκβαση της διαδικασίας.

Άρθρο 5
Ποιότητα της διερμηνείας και της μετάφρασης

1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν ότι η παρεχόμενη διερμηνεία και μετάφραση έχουν την ποιότητα που απαιτούν το άρθρο 2 παράγραφος 8 και το άρθρο 3 παράγραφος 9.

2. Προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια της διερμηνείας και της μετάφρασης, καθώς και αποτελεσματική πρόσβαση σε αυτές, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν τη θέσπιση μητρώου ή μητρώων ανεξάρτητων μεταφραστών και διερμηνέων με προσήκοντα προσόντα. Μόλις ολοκληρωθεί η θέσπιση του μητρώου ή των μητρώων, τα στοιχεία αυτά, εφόσον απαιτείται, διατίθενται στους συνηγόρους και τις αρμόδιες αρχές.

3. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι διερμηνείς και οι μεταφραστές είναι υποχρεωμένοι να τηρούν την αρχή της εμπιστευτικότητας όσον αφορά τη διερμηνεία και τη μετάφραση που παρέχεται δυνάμει της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 6
Επαγγελματική εκπαίδευση

Με την επιφύλαξη της δικαστικής ανεξαρτησίας και των διαφορών στην οργάνωση των συστημάτων απονομής δικαιοσύνης ανά την Ένωση, τα κράτη μέλη ζητούν από τους υπευθύνους για την κατάρτιση των δικαστών, των εισαγγελέων και των δικαστικών υπαλλήλων που συμμετέχουν σε ποινικές διαδικασίες να αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στις ιδιομορφίες της επικοινωνίας με συνδρομή διερμηνέα, ώστε να επιτυγχάνεται αποτελεσματική και πραγματική επικοινωνία.

Άρθρο 7
Τήρηση αρχείου

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, όταν έχει διεξαχθεί ανάκριση ή ακρόαση υπόπτου ή κατηγορουμένου από ανακριτική ή δικαστική αρχή με τη βοήθεια διερμηνέα κατ’ εφαρμογή του άρθρου 2, όταν έχει παρασχεθεί προφορική μετάφραση ή προφορική σύνοψη βασικών εγγράφων παρουσία μιας τέτοιας αρχής, σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 7, ή όταν ένα πρόσωπο έχει παραιτηθεί του δικαιώματος της μετάφρασης σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 8,σημειώνεται ότι έχουν συμβεί τα εν λόγω γεγονότα με τη χρήση διαδικασίας καταγραφής σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους.

Άρθρο 8
Κατοχύρωση του επιπέδου προστασίας

Καμία διάταξη της παρούσας οδηγίας δεν επιτρέπεται να εκληφθεί ότι περιστέλλει ή αποκλίνει από τα δικαιώματα και τις δικονομικές εγγυήσεις που κατοχυρώνονται από την Ευρωπαϊκή σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από άλλες σχετικές διατάξεις διεθνούς δικαίου ή από τη νομοθεσία οποιουδήποτε κράτους μέλους που παρέχει υψηλότερο βαθμό προστασίας.

Άρθρο 9

1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι απαραίτητες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 27 Οκτωβρίου 2013.

2. Τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω μέτρων.

3. Τα εν λόγω μέτρα, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την εν λόγω παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αυτής αποφασίζεται από τα κράτη μέλη.

Άρθρο 10

Η Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 27 Οκτωβρίου 2014, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση με την οποία αξιολογείται ο βαθμός λήψης των απαιτούμενων μέτρων συμμόρφωσης με την παρούσα οδηγία από τα κράτη μέλη και συνοδεύεται, εν ανάγκη, από νομοθετικές προτάσεις.

Άρθρο 11
Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 12

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.

Στρασβούργο, 20 Οκτωβρίου 2010.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Ο Πρόεδρος
J. Buzek
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
O. Chastel
[1] ΕΕ C 69 της 18.3.2010, σ. 1.
[2] Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Ιουνίου 2010 (δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 7ης Οκτωβρίου 2010.
[3] ΕΕ C 12 της 15.1.2001, σ. 10.
[4] ΕΕ C 295 της 4.12.2009, σ. 1.
[5] Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (ΕΕ L 190 της 18.7.2002, σ. 1).
[6] ΕΕ C 75 της 31.3.2009, σ. 1.